چگونه مهارت اجتماعي كودك اوتيسم را درگفتاردرمانی بهبود بخشیم؟

1. مهارت اجتماعي از دیدگاه گفتاردرمانی چيست؟

2. چگونه بازي سمبلیک را از طریق گفتاردرمانی آموزش دهيم؟

 
 
 
 
 
 
مشكل و فعل و انفعالات اجتماعي شالوده و بنياد اوتيسم مي باشد. مهارت اجتماعي در خيلي از چالش هاي اجتماعي براي كودك اوتيسمي تنزل مي يابد. اين مهارت ها در حاليكه در بسياري از كودكان كاملاً طبيعي است نياز به آموزش خاص براي خردسال شما دارد، ولي اين ها استراتژي هايي است كه منجر به نتايج بهتري براي فرزند شما خواهد شد.
فرض كنيد فرزند شما در كنار بچه هاي ديگر در كلاس پيش دبستاني اش بازي مي كند. او غذاي (تغذيه) بازي را بر مي دارد و تظاهر مي كند كه مي خواهد آن را بخورد. او تكه ای از غذا را در بشقاب قرار مي دهد و آن را به دوستانش مي دهد. در حاليكه براي بسياري از بچه ها هر روز انفاق مي افتد، براي بچه ای با مشكل اوتيسم اين رخداد مرحله مهمي از زندگي مي باشد. هر چند مهارت اجتماعي مبحث پيچيده ای است، من به شما اصولي را ارائه خواهم كرد كه بتواند ياد بگيرد چگونه اين مهارت هاي اجتماعي را بياموزد.
 
 
 
 

مهارت اجتماعی از دیدگاه گفتاردرمانی چيست؟

مهارت اجتماعي مجموعه ای از مهارت هاست كه بچه ها براي قرار گرفتن در جمع و در كنار بچه هاي ديگر از آن استفاده مي كنند. مهارت اجتماعي در سنين و مراحل مختلف، متفاوت به نظر مي رسد. ولي بچه هاي با مشكل اوتيسم ممكن است نتواند خودشان به تنهايي اين وضعيت را بهبود بخشند، اين مشمول بچه هايي مي شود كه با بچه هاي ديگر در طول بازي فعل و انفعال دارند. اين مهارت جوري ساختار سازي و دنبال مي شود كه خود كودكان پايه ريزي كرده اند، خيلي مواقع اين قواعد و قوانين از طريق ارتباطات ايجاد مي شود، حتي اگر فرزند شما به صورت كلامي ارتباط برقرار نكند، او هنوز مي تواند مهارت اجتماعي معنادار را توسعه دهد و پيش ببرد.
مهارت اجتماعي اغلب شامل مهارت سمبلیک و تخيلي مي شود. مهارت سمبلیک وقتي رخ مي دهد كه كودك به اشياء معاني مختلف بدهد. اين همچنين براي تفكر كننده ها نيز متفاوت مي باشد. بچه ها شروع به فهميدن اين مي كنند كه يك شيء با يك هدف مي تواند به صورت خلاقانه براي هدفي ديگر استفاده شود. در اينجا چندين مثال آورده شده:
 
  • در نظر گرفتن چراغ قوه به عنوان ميكروفون
  • در نظر گرفتن موز به عنوان تلفن
  • تصور كردن جعبه به عنوان خانه
  • استفاده از ديگ به عنوان طبل
 
 
با وقت گذراندن كنار بچه ها و تماشاي بچه ها در حال بازي، شما خواهيد ديد كه آن ها قصه هاي پيچيده ای را مي پرورانند و نقش هاي متفاوتي را به هم تخصيص مي دهند، و مقرارات را در طول بازي تغيير مي دهند. بازي سمبلیک بخش جدايي ناپذيري از فعل و انفعالات اجتماعي براي بچه ها مي باشد. براي اينكه فرزند اوتيسم شما ارتباط موفقي را با ديگر بچه ها داشته باشد، به او وانمود كردن را آموزش دهيد. اين توانايي او را براي دخيل شدن در ارتباط گرفتن با هم سالان خود به روشي معنادار توسعه مي دهد.
 
 
 

چگونه بازی سمبلیک را از طریق گفتاردرمانی آموزش دهيم؟

آموزش بازي سمبليک شامل بسياري از استراتژي هاي مشابه مي باشد كه شما براي آموزش هر مهارتي استفاده مي كنيد. بچه ي شما با مشكل اوتيسم احتمالاً به بهترين نحو به آغاز فعاليت روزمره پاسخ مي دهد و ممكن است از اسباب بازي به روشي محكم تر و قاطع تر استفاده كند. شما مي توانيد به او در ساخت روش هاي جايگزين تر كمك كنيد. تعيين و مشخص كنيد، كدام استراتژي براي فرزند شما بهتر كار مي كند (كاراتر است) در طول يك آزمون و خطا جزئي شما و فرزندتان مي توانيد مهارت هاي فوق العاده ای را بسازيد. در اينجا روش هايي براي شروع آمده است.
 
  • استفاده از اشياء را به روش هاي منعطف مدل سازي كنيد.
  • وانمود كنيد كه كاسه، كلاه است.
  • از بلوك ها به عنوان ماشين استفاده كنيد.
  • حوله را به عنوان شنل سوپر قهرمان فرض كنيد و در نظر بگيريد.
  • از پتو براي ساخت چادر مسافرتي استفاده كنيد.
  • براي آسيای مختلف سناريوهاي مختلفي را آموزش دهيد.
  • با ماشين آتش نشاني به سمت برج بلوكي براي خاموش كردن آتش برانيد.
  • در كنار پنجره بستني سفارش دهيد مبلغش را بپردازيد و بستني خيالي را بدهيد.
  • به عروسک غذا بدهيد و او را به تختخواب ببريد.
  • در آشپزخانه خيالي شام بپزيد.
  • با بعضي از آيتم هاي مورد علاقه اش فروشگاه بسازيد.
  • رستوراني بسازيد تا دوستانش بتوانند با استفاده از منو، غذا سفارش دهند.
  • بازي ها را با توجه به علاقه مندي فرزندتان بسط و توسعه دهيد.
  • اگر فرزندتان ماشين ها را دوست داريد، گاراژي بسازيد كه مك كويين را وقتي كه مي افتد بگيرد.
  • يراق ها و وسايل مكانيكي جز وسايل كودكتان هستند، شايد او تعمير كار يك ماشين مهم باشد.
 
بازی سمبلیک کودکان
 
 
ايده ها را گرفتيد. در استفاده از علاقه مندي فرزندتان خلاق باشيد تا بتوانند مهارت ساده ي روزمره را به او آموزش دهيد. كم كم آغاز كنيد و مهارت را وقتي كه فرزندتان احساس راحتي كرد توسعه دهيد.
 
 
 
وقتي كه کودک شما با دوستانش تفريح مي كند، اين مهارت اجتماعی مي باشد 
 
 
مرحله اول ذكر شده در بالا ساده به نظر مي رسد ولي واقعيت اين است كه مي تواند پروسه اي آهسته براي شما و فرزندتان باشد. از فرزندتان انتظار نداشته باشيد كه با عجله و اشتياق به دوستان در حال بازيش ملحق شود، زمان مي برد و نياز به تكرار براي كودكان اوتيسمي دارد. او نياز به تكرار تمرين براي پرورش و آموزش مهارت خواهد داشت. اين مي تواند منجر به استيصال و درماندگي در هر دوي شما شود. نهايت تلاش خود را بكنيد كه آن را براي همه لذت بخش كنيد اينجا مباحثش براي پيش رفتن آسان جلسات آموزش وجود دارد.
 
  • با آن چه فرزندتان قبلاً دوست داشته شروع كنيد.
  • علاقه مندي هاي خاص براي اوتيسمي مي تواند مكانيسم قدرتمندي باشد، با آن نجنگيد و از آن به عنوان نفع استفاده كنيد.
  • يك مهارت روزمره را در يك روز آموزش دهيد.
  • وقتي كه كودك از اين كار بدون كمك و مستقلاً و وابسته به خود استفاده مي كند، يك شخص جديد را معرفي و داخل بازي كنيد.
  • به تشويق كردن به استفاده از مهارت هاي روزمره تفكر قبلي ادامه دهيد.
  • تدريجاً تغييري را در آموزش فرزندتان ايجاد كنيد.
  • اهداف واقعي براي فرزندتان تعريف و مشخص كنيد.
  • روزمره گي هاي مهارتي را معرفي كنيد. مشابه با آنچه كه فرزندتان قبلاً بوده است.
  • تعداد گام هاي روزمره را كوچك نگه داريد. (٢-٥)
  • اگر فرزند شما تلاش مي كند، روزمره را ساده كنيد
  • روزمره گي ها را قاطعانه پيش ببريد.
  • گام هاي خاصي را براي فرزندتان براي پيش برد فراهم كنيد.
  • به او پيشنهاد كمك بدهيد (دست به دست او دهيد اگر نياز شد (به او كمك كنيد)) تا بتواند آن روزمره گي را تكميل كند.
  • اين فعاليت روز مره را چندين و چند بار ادامه دهيد.
  • تكرار اغلب كليد موفقيت است، دست نكشيد (متوقف نشويد)
  • مرتباً او را تقويت كنيد و به او در هنگام بازي كردن با او توان و نيرو دهيد.
  • براي بچه هاي با مشكل اوتيسم، مهارت مي تواند سخت باشد، فرض نكنيد كه بازي خودش به قدر كافي تقويت كننده خواهد بود. به او براي بازي دليل بدهيد
  • مهارت را ابتدا با بالغين آموزش دهيد سپس رفيقان هم سن و سال
  • بالغين از همسن و سال ها صبورترند.
  • وقتي كه آن ها را به همسالان معرفي مي كنيد، با همسن و سال هاي بزرگتر شروع كنيد كه صبورترند.
  • آموزش مهارت اجتماعي يك پروسه تدريجي براي كودك است. نهايت سعيتان را كنيد كه آن را لذتبخش كنيد.
 
برای تقویت مهارت های اجتماعی کودکان اوتیسم خود، به یک متخصص گفتاردرمانی خوب مراجعه نمایید. آن ها می توانند راهنمایی ها، ارزیابی ها و مداخلات بسیار دقیق از این مساله به شما آموزش دهند. در این زمینه مرکز گفتاردرمانی آریان با متخصصان گفتاردرمانی حرفه ای آماده خدمت رسانی به کودکان اوتیسم شما هستند. جهت پذیرش و دریافت خدمات مورد نظر با مرکز گفتاردرمانی آریان در غرب تهران تماس حاصل فرمایید.